Жаңа оқу жылының басталуымен мектепке дейінгі және мектептегі білім берудің сабақтастығы, сондай-ақ баланың мектепте табысты білім алуына қажетті дағдыларды қалыптастыру мәселелеріне ерекше назар аударылады. Қазақстан Республикасы Президенті Іс басқармасы Медициналық орталығының «Қарлығаш» балабақшасында мектепке дайындық баланың ерте жасынан басталатын және танымдық, коммуникациялық, әлеуметтік әрі практикалық дағдыларын дамытуды қамтитын жүйелі үдеріс ретінде қарастырылады.
Бұл жұмыстың негізіне «Қарлығаш» балабақшасының педагогтер ұжымы әзірлеген «Бастау» авторлық бағдарламасы алынған. Бағдарлама 3 жастан 6 жасқа дейінгі балаларға арналған және мектепке дейінгі жастағы баланың жан-жақты дамуына бағытталған. Бағдарламада қозғалыс белсенділігі, танымдық-коммуникациялық және зияткерлік даму, шығармашылық және зерттеушілік іс-әрекет, сондай-ақ әлеуметтік-эмоционалдық дамуға байланысты бағыттар қамтылған.
Бағдарламаның негізгі қағидаттының бірі – алған білімді іс жүзінде қолдану. Сабақ барысында балалар заттарды салыстырып, топтастыруға, заңдылықтарды анықтауға, нұсқаулық бойынша тапсырмаларды орындауға, өз таңдауын түсіндіруге және қойылған міндеттерді шешудің жолдарын өз бетінше іздеуге үйренеді. Мұндай тәсіл логикалық ойлауды, зейінді, сөйлеуді және дербестікті біртіндеп дамытуға мүмкіндік береді.
«Мектепке дайындық бірінші сынып алдындағы соңғы жылы ғана басталмайды. Ол баланың алған білімі мен сол білімді пайдалана білу қабілеті арқылы біртіндеп қалыптасады. Біздің міндет – балаларды түсінуге, салыстыруға, сұрақ қоюға, жауап іздеуге және өз бетінше әрекет етуге үйрету», – дейді «Қарлығаш» балабақшасының әдіскері Нұржан Набатова.
Бағдарламаның бір бағыты зерттеушілік іс-әрекетпен байланысты. Балаларға алдымен болжам жасау, оны іс жүзінде тексеру және нәтижесі бойынша тұжырым жасау ұсынылады. Бұл қағидат эксперименттік және экологиялық жұмыстарда, соның ішінде шағын бақтарда өсімдіктермен жұмыс барысында қолданылады. Мұндай сабақтар баланың байқағыштығын, танымдық қызығушылығын және алынған нәтижені өз бетінше талдау қабілетін дамытуға ықпал етеді.
Білім беру жұмысында тіл дамыту және коммуникациялық дағдыларды дамыту ерекше орын алады. Этникалық ертегілерді талқылау барысында балалар кейіпкерлердің әрекеттерін талдайды, сұрақтарға жауап береді, оқиғаның одан әрі өрбуіне қатысты өз нұсқаларын ұсынады және өз пікірін дәлелдеуге тырысады. Бұл бір мезгілде тілін, ойлауын және өз ойын тұжырымдау қабілетін дамытуға мүмкіндік береді.
«Біз үшін баланың өзін есту маңызды. Ол кейіпкердің не үшін солай әрекет еткенін түсіндіргенде, оқиғаның аяқталуына қатысты өз нұсқасын ұсынғанда немесе өзі не істейтінін айтқанда, ойын жеткізуге және оны дәлелдеуге үйренеді», – дейді «Қарлығаш» балабақшасының тәрбиешісі Гүлбакира Өміртаева.
Бағдарлама аясында балалардың дене шынықтыруына да көңіл бөлінеді. Жүзу және дене шынықтыру сабақтары үйлесімділікті, зейінді және қимыл-қозғалыс дағдыларын дамытуға, сонымен қатар тәртіптілікке, дербестікке және белгіленген ережелер мен нұсқаулықтарды сақтай білуге бағытталған.
Осылайша, «Қарлығаш» балабақшасындағы білім беру жұмысының әртүрлі бағыттарының міндеті ортақ – баланы жан-жақты дамыту және оның мектепте оқуы барысында қажет болатын дағдыларын қалыптастыру. Бұл жерде белгілі бір көлемдегі білімді меңгерумен ғана шектелмей, қойылған міндетті түсіну, сұрақ қою, пайымдау, өз ұстанымын білдіру, алған білімін іс жүзінде қолдану және өз бетінше шешімін табу қабілеттеріне мән беріледі.
«Уақыт өте келе балалардан: «Мен бұлай ойлаймын», «Басқаша жасап көрсек бола ма?» деген сөздерді жиі ести бастаймыз. Біз үшін бұл маңызды динамика: бала білім алып қана қоймай, оны өз бетінше қолдана бастайды», – деп атап өтті Нұржан Набатова.
Бағдарламаның «Бастау» деген атауы оның мағынасы негізгі тұжырымдамасын дәл көрсетеді. Мектепке дейінгі кезеңде баланың кейіннен білім алуына негіз болатын алғашқы білімі, дағдылары мен әрекет ету тәсілдері қалыптасады. Сондықтан «Қарлығаш» балабақшасында мектепке дайындық қысқа мерзімді кезең ретінде емес, баланың жан-жақты дамуына және білім алуының келесі сатысына дайындығын қалыптастыруға бағытталған жүйелі жұмыс ретінде қарастырылады.
