Мектепке дейінгі ұйымдарда балалардың бойында адамгершілік қасиеттерді, ұлттық дәстүрлерді құрметтеуді, еңбекқорлық пен жауапкершілікті қалыптастыруға ерекше көңіл бөлінеді. «Қарлығаш» балабақшасында бұл міндеттер «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасы аясында оқу қызметі, шығармашылық жобалар, ұлттық ойындар, сондай-ақ балалардың, педагогтер мен ата-аналардың бірлескен іс-әрекеті арқылы жүзеге асырылады.
Жұмыс істеу бағыттарының бірі медиашығармашылық болды. Балалар өз топтарының өмірі туралы бейнерепортаждар түсіреді. «Біздің топтағы бір күн» жобасында тәрбиеленушілер өздерін жас тілші ретінде сынап, балабақшадағы қызықты оқиғаларды баяндайды. Осындай сабақтар балалардың құштарлығын, дербестігін және командада жұмыс істеу дағдыларын дамытады.
Тәрбиеленушілер ұлттық дәстүрлермен «Қонақ күту» сюжеттік ойыны арқылы танысады: үлкендерге ізет білдіріп сәлемдесуді, құрмет көрсетуді және қонақжайлылық әдебін сақтауды үйренеді. Тәрбиеші Әсемгүл Азирахмет жүзеге асырып жатқан «Қанатты достар» жобасы аясында бүлдіршіндер туған өлке құстары мен Қызыл кітапқа енген жан-жануарлар туралы мағлұмат алып, құстарға ұялар жасайды және тақырыптық бұйымдар дайындайды. Осылайша олардың бойында жанашырлық пен табиғатты аялау қалыптасады.
Еңбек мектебі аясында еңбексүйгіштік қасиет дамиды. Тәрбиеленушілер өздеріне қолжетімді тапсырмаларды орындап, бір-біріне көмектеседі және бастаған істі аяғына дейін жеткізуге дағдыланады. Күнделікті «Өнегелі 15 минут» сұхбаттары мейірімді істер мен мінез-құлық нормаларына арналса, «Ұлттық ойын – ұлт қазынасы» бағытындағы ойындар балаларды ұлттық мұрамызбен таныстырады.
Тәрбие жұмысының маңызды бөлігі — адалдық пен ортақ ережелерді сақтау қабілетін қалыптастыру. Мысалы, тәрбиеленушілердің бірі қолғап тауып алғанда, затты иесіне қайтарып беру үшін оны тәрбиешіге беруді жөн көрді. Өмірде болатын осындай жағдаяттар баланың ар-ұжданды жоғары қоя білуін түсінуге көмектеседі. Ал «Заң және тәртіп» қағидаттарын балалар қарапайым ережелер: өз кезегін күту, ойын шарттарын сақтау және басқа қатысушылардың пікірімен санасу арқылы меңгереді.
Жобаларға ата-аналар да белсенді түрде тартылады. «Ағаш тамырымен мықты» отбасылық бастамасы, эстафеталар мен шеберлік сабақтары өскелең ұрпақты жақындастырып, балабақша мен отбасы арасындағы байланысты нығайта түседі.
Бүгінде «Қарлығаш» құрамында төрт мектепке дейінгі объект бар, олардың әрқайсысы өзінің бейіндік бағытын дамытып келеді. Эксперименттік алаңдарда педагогтер балаларды тәрбиелеу мен дамытудың жаңа тәсілдерін апробациядан өткізеді.
Осылайша, «Адал азамат» бағдарламасы тек тақырыптық шаралар арқылы ғана емес, сонымен қатар балалар адал болуды, үлкенді сыйлауды, еңбекті бағалауды және қоршаған ортаға қамқорлық жасауды үйренетін нақты істер арқылы жүзеге асырылады. Дәл осындай тәжірибе адамгершілік қасиеттер мен азаматтық жауапкершіліктің берік іргетасын қалайды.
